Đường vào Bàu Sấu

Dù chuỗi bài viết về 10 ngày lang thang ở Lâm Đồng đã viết hết, mình vẫn muốn nói thêm về Bàu Sấu. Ngay trên đất Việt mình mà người mình đi ít quá, toàn Tây vào xem chim, xem thú. Hi vọng bất cứ ai đang có ý định đi, sau khi đọc xong post này sẽ có thêm thông tin để cân nhắc, lên kế hoạch đi cho nó nuột.

Bàu Sấu ở đâu?
Bàu Sấu là một khu đất ngập nước nằm ở lưu vực sông Đồng Nai, nằm trong lõi Vườn Quốc gia Cát Tiên. Đây là địa bàn sinh sống lâu đời của cá sấu nước ngọt, song cũng là nơi sinh hoạt của nhiều loài chim, thú khác trong rừng.

Trước đây, do thói quen sinh hoạt và nhu cầu kinh tế, cá sấu ở Bàu đã gần như bị xóa sổ. Tuy nhiên từ năm 2001, các cơ quan trong nước và tổ chức quốc tế đã tìm kiếm, xét nghiệm gien để lần theo dấu vết những con cá sấu thuần chủng, thả lại vào tự nhiên. Ngày nay, tại Bàu có khoảng 500 bạn cá sấu sinh sống tự do trong môi trường hoang dã.

Cá sấu nước ngọt hiện vẫn đang được Sách Đỏ xếp vào diện Cực kỳ nguy cấp, có nguy cơ bị tuyệt chủng.

Nên đi Bàu Sấu vào thời gian nào?
Thời tiết thuận lợi nhất có lẽ là tháng 2, tháng 3 và khúc đầu tháng 4, khi chưa chuyển hẳn sang mùa mưa. Mưa sẽ có vắt, đường bẩn lép nhép là một chuyện, thời tiết nóng nực khó chịu, và thêm vào đó, mưa nhiều cũng sẽ ảnh hưởng đến các trải nghiệm như ngắm thú trong rừng hay đi thuyền trên Bàu.

Một lưu ý nhỏ khác là nếu dự định ngủ đêm tại Bàu để xem cuộc sống về đêm của các loài thú, nên tránh đi vào thời gian rằm (14-15-16) âm lịch hàng tháng. Trăng sáng sẽ làm bọn thú cảm thấy bất an, ít ra bàu uống nước và kiếm ăn hơn so với những ngày ít trăng.

Đến Nam Cát Tiên như thế nào?
Nếu từ Sài Gòn, bạn có thể bắt xe khách ở Bến xe Miền Đông đi Đà Lạt, xuống xe ở chợ Phương Lâm – Km142 (xã Phú An, huyện Tân Phú, Đồng Nai). Điểm này ngay gần ngã 3 đường 600A giao với QL20, cách Nam Cát Tiên khoảng 17km. Từ đây, bạn sẽ đi xe ôm hoặc taxi vào xã Nam Cát Tiên. Vì không phải là điểm du lịch đắt khách, nên nếu đến vào giờ khù khoằm (sáng sớm hoặc tối muộn muộn chẳng hạn), gọi xe có thể hơi khó. Bạn nên đặt trước taxi/xe hợp đồng để vào Nam Cát Tiên.

Với những ai đi từ Đà Lạt hoặc Liên Khương (như mình), có 2 lựa chọn: hoặc đi xe khách (Phương Trang chẳng hạn) tuyến Đà Lạt – SG, xuống xe ở ngã 3 Phương Lâm như trên, rồi thuê xe vào Nam Cát Tiên. Hoặc đi xe Đức Lộc chạy lúc 11h trưa từ Đà Lạt xuống, cũng theo QL20 tới điểm cuối là xã Nam Cát Tiên luôn. Tuy nhiên, xe Đức Lộc còn chở hàng và sẽ lòng vòng trả hàng dọc đường, nên thời gian trên xe sẽ dài hơn rất nhiều. Mình đi từ Liên Khương tới Nam Cát Tiên hết 150k với thời gian tròn 4 tiếng. Nếu tự lái ô tô hoặc thuê xe riêng chắc chỉ hết hơn 3 tiếng một chút thôi. Nếu muốn đi nhanh, gọn, dễ chịu thì nên chọn các nhà xe khác và đi làm 2 chặng: tới chợ Phương Lâm rồi gọi xe đi tiếp tới Nam Cát Tiên. Đức Lộc chỉ là một lựa chọn với tiêu chí tiết kiệm.

Khi tìm xe hoặc báo điểm đến, nên lưu ý nhấn mạnh điểm đến là Nam Cát Tiên để tránh nhầm với Cát Tiên là một thị trấn nằm giữa khu Nam và khu Bắc Cát Tiên.

Đến Nam Cát Tiên mới là xã nằm bên này sông Đồng Nai, còn Vườn Quốc gia Cát Tiên ở bên kia sông. Để qua sông, vào Vườn, bạn sẽ mua vé vào cổng ở bến đò Nam Cát Tiên: 60k, đã bao gồm phí qua đò. Thời gian đò chạy là từ 6h sáng tới 18h, cứ có khách là đi vì chỉ là đò ngang thôi, chạy 2 phút đã đến.

Từ Nam Cát Tiên vào Bàu Sấu
Từ bến đò Vườn Quốc gia tới Bàu Sấu chia làm 2 đoạn khác nhau.

Khúc thứ nhất kéo dài 9km, bạn có thể đi bộ, thuê xe đạp (theo giờ hoặc theo ngày, tùy việc bạn sẽ nghỉ qua đêm ở đâu), hoặc đi ô tô của Vườn. Đường bê tông lớn, dễ đi, hầu hết các điểm tham quan như cây Tung 400 năm tuổi, cây Gõ 700 năm tuổi, bến Cự, thác Trời… đều nằm rẽ nhánh trong khoảng 7km đầu của khúc đường này. Ngoài ra, từ lối rẽ Thác Trời đi tiếp sẽ tới rừng bằng lăng Đà Cộ, nhưng đường xa, lại lổn nhổn sỏi đạp xe rất cực, nên để dành để thuê nguyên một chuyến ô tô đi cả cung phía này thì hợp lý hơn.

Đoạn 9km này mình chọn thuê xe đạp. Lúc đi vào có té tạt ngang dọc, mất 2 tiếng, còn lúc ra đạp thẳng chỉ hết 30 phút.

Khúc thứ 2 là đường bộ xuyên rừng có trải xi măng, dễ đi, khó lạc, kéo dài 5km từ điểm để lại xe đạp tới thẳng Bàu Sấu. Mùa mưa, khúc này sẽ là thiên đường của vắt đây này. Nhưng bù lại, bạn có thể bắt gặp bọn khỉ đi ngang lúc sáng sớm hoặc chiều tà, hay thấy vài con thú lạ lạ. Như mình thấy tắc kè bay phi ngang đường chẳng hạn. Dọc đường có bảng chỉ dẫn, thông tin chi tiết quãng đường còn lại và thời gian ước lượng tới Bàu. Cách cỡ 1km lại có ghế để ngồi nghỉ. Mình đi bộ với balo nặng 12kg trên vai, vừa đi vừa nghỉ đàng hoàng, xử 5km này trong 50 phút.

Có một lưu ý là dù đi ra hay đi vào, nên tránh quãng từ 10h sáng đến 4h chiều vì đây là thời điểm nắng gắt, nhiệt độ, độ ẩm cao, gây mất nước, đốt sức hơn rất nhiều. Nên chuẩn bị sẵn nước cho suốt chặng đường. Vào đến Bàu, các anh Kiểm lâm đã có sẵn nước khoáng, nước ngọt, bia ướp lạnh (dù lạnh không sâu lắm, điện chạy bằng năng lượng mặt trời mà). Nếu đi lại lần nữa, mình sẽ bắt đầu đi đò vào Vườn từ 6h sáng để tận dụng khoảng thời gian còn mát, và Vườn cũng vắng khách, thăm quan sẽ thoải mái hơn. Còn muốn ra luôn trong ngày chứ không ngủ lại, nên bắt đầu rời Bàu lúc 4h chiều hoặc muộn hơn chút, tùy tốc độ của bạn.

Về chi phí, vé 60k mua lúc ở ngoài mới chỉ là vé vào Vườn quốc gia Cát Tiên và tham quan các điểm trên khúc 9km ban đầu. Để vào Bàu Sấu, bạn cần phải mua thêm vé ở Lễ tân của Vườn, giá 250k/người. Nếu thuê xe đạp, chi phí là 150k/ngày và nộp trước thêm 200k tiền đặt cọc (sẽ được hoàn lại khi trả xe). Một chuyến xe ô tô 2 chiều đi thăm quan các điểm trên 9km đầu là 700k (bao nguyên chuyến). Ngoài ra, bạn có thể đi bộ vào và đi ô tô chiều ra, song phải báo trước để Vườn chuẩn bị xe vào đón.

Ngủ ở đâu?
Đến Nam Cát Tiên thì sinh ra 2 vấn đề: ngủ ở ngoài và ngủ trong Vườn Quốc gia. Bên này sông, ở Nam Cát Tiên có một loạt các nhà nghỉ, khách sạn với tiện nghi khá ổn (nếu bạn không yêu cầu cao quá). Phòng mình ở giá 600k, rộng rãi, có điều hòa, tắm nóng lạnh, có ban công chìa ra trên sông. Sáng dậy sớm ra nằm võng nghe chim hót ríu rít phê dừng hỏi. À ngoài ra còn có cả bể bơi nữa nhưng mình không sắp xếp được để đi bơi.

Bên trong Vườn cũng có phòng nghỉ, thậm chí còn có nhiều là đằng khác. Nếu tới sớm, kịp qua sông, bạn có thể nghỉ ở nhà nghỉ của Vườn ở phía ngoài bìa rừng, ngay gần bến đò ngang, hoặc đi thêm vào cỡ độ 1km để nghỉ ở Eco Floor Bird Song Lodge cũng của Vườn, sẽ cảm thấy hơi thở của rừng một cách chân thật hơn.

Ngoài ra, trong Vườn có điểm nghỉ tại trạm kiểm lâm Núi Tượng, và Bàu Sấu nữa. Núi Tượng cũng nằm bên sông nhưng ở mạn Nam của Vườn, chỉ có Bàu Sấu ở giữa lõi rừng. Bàu Sấu có khoảng 2 phòng triple (3 giường) và 2 căn nhà gỗ 1 giường đôi. Mình ở trong nhà gỗ, giá 1tr/đêm, tiện nghi ở mức tối thiểu: chỉ có đèn leo lét, quạt điện, một cái giường và 1 cái tủ. Phòng có WC bên trong nhưng không có nước nóng. Muốn tắm nước nóng thì có thể sang bên tòa nhà gạch để tắm.

Mình chia ra 1 đêm ở bên kia sông, trong Nam Cát Tiên và 1 đêm ở Bàu Sấu. Tùy theo lịch trình, bạn nên cân nhắc để có ít nhất 1 đêm trong Bàu Sấu. Đây là khu vực hoàn toàn tự nhiên, nên không có hoạt động cắm trại hoặc du lịch tự phát.

Làm gì ở Bàu Sấu?
Bàu Sấu có 2 chòi quan sát và một hệ thống hành lang gỗ nối nhau để đi lại, giúp bạn nhìn ngắm thế giới từ xa mà không can thiệp tới cuộc sống của các loài động vật. Vào ban ngày, lý tưởng nhất là ngồi trên chòi ngắm cảnh, theo dõi cá sấu lượn vè vè trên Bàu. Cá sấu là loài biến nhiệt, nên thỉnh thoảng sẽ có một vài chú bò hẳn lên bờ để tắm nắng, nhuộm da. Bên cạnh đó, Bàu là một hệ sinh thái đa dạng với nhiều loại thức ăn cho chim, thú.

Tầm chiều mát, bạn có thể book các anh Kiểm lâm chèo thuyền cho đi một vòng quanh hồ với chi phí 150k/chuyến. Cá sấu rất hiền, thậm chí là nhát, nên chừng nào bạn không tới quá gần hoặc định gây sự với bọn nó thì bạn vẫn hoàn toàn an toàn.

Buổi tối, các anh Kiểm lâm sẽ hướng dẫn bạn cách soi đèn để xem cá sấu, xem các loài thú tới Bàu uống nước buổi đêm. Bạn có toàn quyền dành cả đêm để ngủ, hoặc để thức, như mình.

Sáng sớm ở Bàu cũng rất trong lành. Cá sấu dậy đi dạo sớm, chim chóc thì tưng văn bừng đừng hỏi.

Tại Bàu, các anh Kiểm lâm có phục vụ ăn sáng trưa chiều tối (có phí). Nên đặt trước với lễ tân của Vườn để họ báo vào, các anh trong Bàu sẽ chuẩn bị trước. Mình đi có một mình, anh Lễ tân bảo 1 người thì đơn giản, mà trưa vào đến nơi, các anh Kiểm lâm nói bình thường ở đây buổi trưa không ăn cơm. Nếu có khách vào mà đặt trc thì các anh sẽ chuẩn bị, chứ không đành ăn tạm mì trứng.

Còn có thể làm gì khác ở VQG Cát Tiên
Cát Tiên không chỉ có mỗi Bàu Sấu. Nếu có thể dành ra thoải mái thời gian trong rừng, bạn có thể tham gia các tour 2 ngày 1 đêm, 3 ngày 2 đêm đi các điểm chọn lọc trên tuyến du lịch Cát Tiên do VQG tổ chức như tới cây Si trăm thân, rừng bằng lăng Đà Cộ, làng Tà Lài của đồng bào Mạ, đi xem thú đêm, vào hang dơi… Tour xem thú đêm sẽ đi bằng ô tô của VQG và khởi hành tại quầy Lễ tân vào khoảng 7h tối, do đó nếu đã quyết định ngủ đêm trong Bàu Sấu thì sẽ không thực hiện cùng lúc được.

Đây là sơ đồ các điểm thăm quan do VQG Cát Tiên cung cấp.

Cần mang theo gì?
Thuốc xịt côn trùng: rừng mà, có muỗi và một số loại côn trùng khác. Nên xịt cho an toàn, đỡ phải thỉnh thoảng lại vả nhau bôm bốp.

Thuốc chống vắt (nếu đi vào mùa mưa): có bán ở các hàng quán hoặc nhà nghỉ quanh bến đò bên Nam Cát Tiên. Nên bôi một lớp quanh khu vực thân giày phía trên đế để ngăn vắt bám vào, leo lên chân.

Đèn pin, tốt nhất là đèn pin siêu sáng có độ chiếu xa, để đêm soi thú cho dễ. Nếu không có thì mượn của các anh Kiểm lâm cũng được.

Ống nhòm hoặc máy ảnh có ống kính tiêu cự dài: ngắm chim, thú, cá sấu từ khoảng cách xa cho dễ.

Sạc dự phòng: nguồn điện trong Bàu rất hạn chế do dùng năng lượng mặt trời, chỉ đủ chiếu sáng và quạt. Phòng nghỉ không có ổ cắm điện, bạn chỉ có thể sạc các thiết bị điện tử bằng sạc dự phòng. Không có sóng điện thoại nên khỏi vào mạng hay nghe gọi, chủ yếu dùng điện thoại để chụp ảnh được thôi.

Nước: cần mang đủ cho quãng đường từ cổng Vườn vào tới Bàu. Khi mình đi thấy dọc đường có một số quầy bán nước giải khát ở cạnh các điểm thăm quan, nhưng đều khóa kín phủ bạt, không ai bán cả. Mặt khác, nếu đi trong thời tiết nắng nóng, nên chuẩn bị viên bù điện giải để pha uống (nhớ pha đúng tỷ lệ mới hiệu quả), tránh mất nước, kiệt sức. Còn tới Bàu Sấu thì các anh Kiểm lâm có bán nước đóng chai rồi.

Đồ ăn vặt: nếu bạn nhanh đói như mình, ngày ăn 5 bữa thì nên mang theo đồ ăn vặt, đồ ăn dặm. Trong Bàu cướp đâu ra hàng quán, còn tủ lạnh của các anh Kiểm lâm chỉ có các loại đồ uống đóng chai/đóng lon thôi.

Khăn tắm – cái này quan trọng này, trừ khi bạn không tắm, chứ bạn sẽ không muốn người ướt rượt rồi phải chạy rông khắp nơi cho khô đâu.

Nếu đi lần đầu, mình sẽ đi như thế nào?
Điều đó còn tùy thuộc việc mình sẽ đến Nam Cát Tiên bằng gì, nhưng nếu là lần đầu tới với xông xênh thời gian và đã biết tất cả những gì mình viết ở trên, kế hoạch đại khái sẽ thế này:

– Đêm đầu tiên ngủ bên Nam Cát Tiên.
– Sáng hôm sau qua đò vào VQG từ sớm.
– Thuê xe đạp, đi một vòng cây Tung, Bến Cự, cây Gõ. Chưa đi Thác Trời vì từ đường chính vào tới thác mất khoảng hơn 2km đường sỏi, đạp xe hơi vất vả, trong khi Thác Trời cùng cung đường với rừng bằng lăng Đà Cộ
– Đi đến điểm cuối tuyến 9km vào khoảng 9h sáng. Sau đó đi bộ vào Bàu Sấu.
– Ở lại Bàu Sấu từ 1-2 đêm.
– Rời Bàu Sấu từ 9h sáng của ngày ra. Trả xe đạp và ăn trưa phía ngoài cổng Vườn.
– Chiều thuê ô tô đi tuyến Thác Trời, Đà Cộ, rừng bằng lăng lộc bình.
– Tối rời Cát Tiên, hoặc ngủ lại thêm một đêm tại Floor Bird Song Lodge trong Vườn hoặc một Lodge nào đó bên kia sông để sáng dậy nghe chim hót véo von trong rừng.

Những điều mình tổng hợp ở đây dựa trên thông tin mình thu thập được, có thể sẽ được chỉnh sửa, cập nhật nếu mình tiếp cận được thông tin mới, chính xác hơn hơn. Mong rằng bài viết sẽ giúp bạn có thêm động lực đi một chuyến tới với rừng, để hiểu và yêu rừng cùng với những cư dân của rừng, thay vì chỉ là nỗi sợ hãi mơ hồ hay nỗi ngại ngần đường xa cách trở.

Bài viết khác trong series 10 ngày ở lâm Đồng:

Chiều ngược chiều

Homestay nơi tận cùng thế giới

Thị trấn rất hiền

Đêm Bàu Sấu

Chuyến đi

Chiều mưa Blao